گزارشی ازوضعیت خشکسالی دراستان یزد:

سايه ماندگار خشکسالي بر سر کوير

بروز خشکسالي هاي پياپي در استان يزد، تاثيرات نامطلوب شديدي بر طبيعت، اقتصاد و زندگي مردم اين استان کويري وارد کرده است؛ تاثيراتي که پيامدهاي منفي آن شايد تا سالهاي سال باقي بماند.

 به گزارش ايرنا، مناطق کويري کشور مانند استان يزد بيشترين اثرات منفي را از خشکسالي هاي ممتد متحمل شده است و اين پديده همراه با گرماي کم سابقه، نگراني هاي جدي را براي مردم مناطق مختلف اين استان به وجود آورده است.
خسارات ناشي از خشکسالي در استان يزد که از سالهاي دور تاکنون همواره از کم آبي رنج برده است، بسيار بالا بوده به گونه اي که مسوولان ذيربط ارقام و آمار نگران کننده اي از آن ارائه مي دهند.
گزارشهاي رسمي نشان مي دهد که اين معضل در شهرستان هاي سرسبز و ييلاقي استان مانند تفت و مهريز که از قطب هاي اصلي کشاورزي اين خطه محسوب مي شوند و همچنين در شهرستان خاتم بيشتر بوده است.
هم اکنون خواسته اصلي مردم استان و بويژه کشاورزان و ساکنان مناطق روستايي که اغلب آنها از طريق کشاورزي و دامداري امرار معاش مي کنند رفع حداقل بخشي از اين معضل و ارائه تسهيلات لازم براي احياي باغات و زمين هاي خشک شده است.
مدير کل مديريت بحران استانداري يزد در اين زمينه مي گويد: بر اثر خشکسالي در سال زارعي جاري بيش از 600 ميليارد تومان به کشاورزان و دامداران اين استان خسارت وارد کرده است .
" غلامرضا برزگري " مي افزايد: اين خسارات در بخش هاي کشاورزي ، دامداري و تامين آب شرب مردم مي باشد .
وي اضافه مي کند: بر اثر بروز اين پديده و خشک شدن منابع آبي ، هم اکنون آب مورد نياز ساکنان 470 روستا بوسيله تانکر هاي ثابت و سيار تامين مي شود.
مدير کل مديريت بحران يزد خاطر نشان مي کند: براي بررسي مشکل خشکسالي در مناطق مختلف ، ستادها در همه شهرستان فعال و نسبت به انجام وظايف خود در راستاي کاهش آلام خسارت ديدگان و خدمات رساني به مردم تلاش مي نمايند .
برزگري با تأکيد بر اينکه جمع بندي خشکسالي استان بصورت دقيق و کارشناسانه تنطيم و براي جذب تسهيلات و اعتبارات ملي مورد نياز به مرکز هم ارسال شده است ، يادآور مي شود: همه ستادهاي بحران در سطح اين استان با همه وجود در خدمت مردم و رسيدگي به مشکل خشکسالي هستند.
وي البته ابراز اميدواري مي کند که با حمايت هاي دولت و مردم ،اين مشکل هم مرتفع و خسارات وارده جبران شود.
مدير کل مديريت بحران استان يزد با اشاره به اينکه بيشترين ميزان خشکسالي در اين استان مربوط به شهرستان خاتم است ،ادامه مي دهد: خشکسالي بيشتر در شهرستانهايي رخ داده که قطب کشاورزي، دامداري و باغداري استان هستند.
وي ميزان کاهش بارندگي را در شهرستانهاي خاتم، يزد، مهريز، تفت و صدوق به ترتيب منفي 35 ،34 ،27، 24و 21درصد بيان مي کند .
برزگري همچنين اين ميزان را در ابرکوه 20درصد ، اردکان 17درصد ، بافق 16درصد ، طبس 14درصد ،بهاباد 11درصد و ميبد دو درصد ذکر مي کند.
مدير کل مديريت بحران استان يزد با بيان اينکه خشکسالي نه تنها بر بخش کشاورزي و دامداري استان مشکلاتي به وجود آورده است ،ادامه مي دهد: اکثر روستاها و برخي از شهرهاي استان با کمبود آب آشاميدني و بهداشت روبرو هستند.
وي درباره آسيبهاي ناشي از خشکسالي نيز اظهار مي دارد: خشکسالي در استان از شکل اقليمي، هيدرولوژي و کشاورزي پا فراتر گذاشته و به خشکسالي اجتماعي و اقتصادي تبديل شده است به گونه اي که اختلافات محلي، مهاجرت به شهرها و مشکل معيشت روستاييان در حال افزايش است.

*** 30 درصد قنات هاي استان خشک شدند

معاون مديريت آب و خاک سازمان جهاد کشاورزي استان يزد هم مي گويد: 30 درصد قنوات اين استان در سال زراعي جاري به علت خشکسالي و کم آبي، خشک شدند.
"سيد ضياء متقي نيا" با بيان اينکه 850 رشته قنات در اين استان نياز به مرمت و احياء دارند، اعتبار اختصاص يافته براي بازسازي قنات هاي استان در سالجاري را 50 ميليارد ريال اعلام مي کند.
وي مي افزايد: با اين ميزان اعتبار 25 درصد قنوات استان بازسازي و مرمت شد.
متقي نيا اعتبار مورد نياز براي بهسازي و احياي مابقي قنات ها را 100 ميليارد ريال اعلام کرده و ادامه مي دهد: 30 درصد آب مورد نياز بخش کشاورزي استان از طريق قنوات تامين مي شود.
معاون مديريت آب و خاک سازمان جهاد کشاورزي استان يزد تعداد قنات هاي استان را نيز سه هزار و 160 رشته بيان مي کند و مي افزايد: يکهزار و 700 رشته از اين تعداد در شهرستان تفت وجود دارد.

**بيش از 600 روستاي استان يزد تحت تاثير خشکسالي

در همين زمينه مدير عامل آب و فاضلاب روستايي استان يزد اظهار مي دارد: باتوجه به خشکسالي پيايي سالهاي گذشته بيش از 600 روستاي استان يزد تحت تاثير خشکسالي قرارگرفته است و با مشکل کمبود، تغيير کيفي و حتي نبود آب شرب مواجه شده است.
محمدرضا حاتمي مي افزايد: منابع آبي روستاهاي استان يزد که بيشتر توسط چاههاي عميق و نيمه عميق تامين مي شده هم اکنون دچار افت 50 تا100درصدي آب قرار گرفته است.
وي با اشاره به اينکه بخاطر معضلات خشکسالي امسال و سالهاي اخير روزانه آب آشاميدني تعداد زيادي از روستاي استان با تانکرهاي سيار تامين مي شود ،ادامه مي دهد : متاسفانه اين کار آبرساني درحالي است که شدت گرمي هوا و کمبود رطوبت درحال افزايش است.
،مديرعامل آب و فاضلاب روستايي استان يزد تأکيد مي کند که با اين حال و با وجود تلاشهاي مسئولان استان بويژه استاندار در زمينه رفع معضل بي آبي روستاهاي استان اما اين معضل بزرگ و کارمهم عزم ملي مسئولان کشوري را مي طلبد.

***خسارت بي سابقه به مراتع استان يزد

مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري يزد نيز درباره خسارت هاي خشکسالي به حوزه مراتع مي گويد : بر اثر خشکسالي بيش از 232 ميليارد ريال خسارت به مراتع اين استان وارد شد.
"محمدرضا عالم " مي افزايد: اين ميزان خسارت طي 10 سال گذشته بي سابقه مي باشد .
وي با اشاره به اينکه سطح مراتع استان شش ميليون و 518 هزار هکتار است تصريح مي کند: 60 درصد اين ميزان بر اثر خشکسالي در سالجاري غير قابل استفاده مي باشد.
مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري يزد مي گويد: يک ميليون دام از مراتع استان استفاده مي کنند که امسال بعلت خشکسالي دچار مشکل چرا مي باشند.
عالم تعداد خانوارهايي که دام هاي آنها از مراتع استفاده مي کنند را بيش از پنج هزار خانوار اعلام نموده و مي افزايد: براي حل معضل موجود بايد همه مردم و مسئولان بصورت جدي وارد عرصه کار و فعاليت شوند.
وي تخصيص بيش از 90 ميليارد ريال اعتبار مورد نياز اوليه را يکي از راههاي مقابله با اين معضل عنوان مي کند و ادامه مي دهد: اصحاب رسانه بايد موضوع خشکسالي مراتع و بحران
موجود را بنحو شايسته به اطلاع عموم مردم برسانند.
مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري يزد البته ابراز اميدواري مي کند که با همکاري مردم و مسئولان و تخصيص اعتبارات نسبت به کاهش خسارات دامداران و حل معضل موجود اقدامات شايسته اي صورت گيرد.
در کنار ارائه آمار از سوي مسوولان استان، مسوولان ذيربط در شهرستان هاي استان نيز به ارائه آمار خسارات سنگين خشکسالي پرداختند که قابل توجه است.
بخشدار مرکزي مهريز مي گويد: خشکسالي بيش از 150 ميليارد تومان خسارت به روستائيان بخش مرکزي مهريز وارد نمود.
" سيدمحمد رستگاري " افزود: اين خسارت در بخش هاي کشاورزي و دامداري به روستائيان اين بخش وارد شده است .
وي با اشاره به اينکه خشکسالي سال زراعي جاري طي 10 سال گذشته بي سابقه است تصريح کرد: آب شرب 30 روستاي دهستان هاي ميانکوه و تنگچنار با بيش از پنج هزار نفر جمعيت توسط تانکر ثابت و سيار صورت مي گيرد.
وي خاطر نشان کرد: به اين منظور 100 تانکر ثابت و همچنين 40 دستگاه تانکر سيار نسبت به تامين آب شرب مردم اين روستاها فعاليت دارند.
رستگاري با بحراني خواندن وضعيت موجود در مناطق روستايي مهريز خواستار تخصيص اعتبارات و حمايت هاي جدي مسئولان استان شد .
وي افزود: اگر اين وضعيت استمرار يابد تا پايان تيرماه تعداد روستاهاي فاقد آب شرب به بيش از 100 روستا خواهد شد.
مدير جهاد کشاورزي تفت هم گفت: بر اثر خشکسالي 120 ميليارد تومان به بخشهاي مختلف کشاورزي و دامداري شهرستان تفت خسارت وارد شده است.
"محمد رضا زارع" افزود: شهرستان تفت داراي 1738 رشته قنات و چشمه قنات مي باشد که بيش از 50 درصد قنوات استان را تشکيل ميدهد به گفته وي بر اثر خشکسالي حدود 40 درصد آنها يا خشک شده و يا در حال خشک شدن است.
زارع با بيان اينکه 15 هزار بهره بردار در سطح شهرستان فعاليت دارندو 30 درصد خمعيت شهرستان به کشاورزي و دامداري مشغولند گفت: طي اين چند سال درآمد بسيار ناچيزي از راه کشاورزي عايد اين افراد شده که اگر به مشکلات آنها رسيدگي نشود وضعيت اسفباري خواهيم داشت که بارزترين انها مهاجرت بي رويه به شهرها خواهد بود.
مدير جهاد کشاورزي تفت گفت: ما براي اينکه درختان را زنده نگه داريم به يک ميليارد تومان اعتبار نياز داريم و اين توجه بيشتر مسئولان و نمايندگان را مي طلبد.
وي از مسئولان خواست در اين خصوص وقت و اعتبار ويژه اي گذاشته شود تا هم زحمت چندين ساله کشاورزان به هدر نرود و هم محيط زيست دچار مشکل نشود.
رييس منابع طبيعي تفت هم گفت: بر اثر خشکسالي مبلغ 11 ميليارد ريال به عرصه هاي مرتعي،جنگلي و فضاهاي سبز ايجاد شده خسارت وارد شده است.
علي معظم افزود: خشکسالي حاکم بر عرصه هاي منابع طبيعي از جمله جنگلها،مراتع و فضاهاي سبز ايجاد شده بسيار خطرناک است به طوري که مي تواند محيط زيست و انسان و دام را مورد تهديد قرار دهد.
وي اظهار داشت:خسارتهاي ناشي از خشکسالي را نمي توان به ريال تبديل کرد چون مراتع، دايه آب وخاک و در حقيقت بستر حيات مي باشند و با کاهشهاي نزولات جوي و خشکساليهاي پي در پي خسارتهاي غير قابل برگشت به مراتع وارد شده است.
رييس منابع طبيعي تفت با بيان اينکه 450 هزار هکتار از سطح شهرستان را مراتع و 100 هکتار فضاي سبز ايجاد شده تشکيل مي دهد از خسارت 9 ميليارد ريالي به بخش مرتع و2 ميليارد ريالي به فضاهاي سبز ايجاد شده خبر داد.
وي افزود کمبود نزولات جوي علاوه بر کاهش توليد مرتع از جمله گياهان دارويي وخشک شدن چشمه ها و قنوات باعث کاهش درآمد روستاييان،دامداران و عشاير ودر نتيجه بيکارشدن آنها و مهاجرت به شهرها شده است.
وي از مسئولان خواست به منظور جبران قسمتي از خسارت وارده به فضاهاي سبز ايجاد شده،پارکها و همچنين تامين آب مورد نياز دامداران از طريق حفر چاههاي مالداري،مرمت چشمه ها و قنوات و آبرساني به منظور استفاده بهينه و مديريت مراتع در نظر گرفته شود
مدير جهاد کشاورزي خاتم نيز اظهار داشت: خشکسالي امسال بيش از 300 ميليارد ريال خسارت به کشاورزان و دامداران اين شهرستان وارد نمود.
" فرجام فاضلي " افزود: بعلت کاهش 20 تا 35 درصدي نزولات جوي در سال زارعي جاري موجب بروز مشکل کم آبي و خشکسالي در سطح اين شهرستان شده است .
وي اضافه کرد: بر خلاف سال هاي گذشته بر اثر خشک شدن مراتع ، متاسفانه اکثر دامداران شهرستان با مشکل آذوقه براي تعليف دام هاي خود مواجه مي باشند.
وي با اشاره به اينکه امورات اقتصادي مردم منطقه از طريق کشاورزي و دامپروري مي گذرد ، وضعيت موجود را بحراني و حاد عنوان نمود.
فاضلي تاکيد کرد: بايد براي کمک به خسارت ديدگان و جلوگيري از افزايش آسيب هاي ناشي از خشکسالي اقدامات عاجلي بعمل آيد .
وي تخصيص اعتبارات مورد نياز توسط ستاد مديريت بحران استان را يکي از بهترين راه ها براي کاهش آلام و کمک به کشاورزان و دامداران خاتم بيان کرد.
وي ابراز اميدواري نمود با همکاري مسئولان و ارسال به موقع کمک ها ، مشکلات موجود مرتفع و موجب دلگرمي کشاورزان و دامداران منطقه گردد .

مدير جهاد کشاورزي ابرکوه هم گفت: بخاطر معضل خشکسالي آب 39 رشته قنات اين شهرستان از 700 ليتر درثانيه به 500 ليتر درثانيه کاهش يافت .
"سعيد اکبرزاده" افزود: همين تعداد رشته قنات بطول مجموعا 280 کيلومتر با مشارکت کشاورزان مرمت واحيا شد .
وي اظهار داشت: براي احيا ومرمت اين قنوات شامل کول گذاري ، طوقه چيني ، کف شکني وغيره بالغ بر 8 ميليارد ريال از محل اعتبارات سفر رهبر معظم انقلاب ، خشکسالي و استاني هزينه شده است.
مدير جهاد کشاورزي ابرکوه گفت: بازسازي اين قناتها براي حفظ آب موجود و جلوگيري از پرت آب ، انجام شده است.
اکبرزاده همچنين گفت : شهرستان ابرکوه در سالهاي گذشته بيش از 100رشته قنات داشته که بخاطر معضل خشکسالي وافت آبهاي زير زميني به 39رشته کاهش يافته است.

مدير جهاد کشاورزي شهرستان اردکان هم گفت: خشکسالي 10ميليارد ريال به بخش دام اين شهرستان خسارت وارد کرده است.
"مهدي سازگاري " با بيان اينکه خشکسالي موجب کاهش 80 درصد عملکرد فرآورده‌هاي دامي اين شهرستان شده است اضافه کرد: تبعات ناشي از خشکسالي زندگي 110 هزار راس دام را در مناطق رباط، زرين و بخش عقدا مورد تهديد قرار داده است.
سازگاري بيان داشت: بر اثر خشکسالي 60 درصد آب چشمه‌ها و آبشخورهاي شهرستان اردکان کاهش يافته و مراتع از پوشش گياهي خالي شده‌اند.
وي توزيع بيش از 400 تن خوراک دام يارانه اي و پانصد سرويس تانکر آب 18 هزار ليتري بين دامداران را از جمله اقدامات جهاد کشاورزي اردکان براي کاهش اثرات خشکسالي برشمرد.

***خروج از بحران خشکسالي نيازمند عزم و تلاش جدي مسئولان

رئيس مجمع نمايندگان استان در مجلس شوراي اسلامي نيز گفت: خروج از بحران خشکسالي عزم و تلاش جدي مسئولان دستگاه هاي اجرايي استان را مي طلبد.
"کاظم فرهمند"از کاهش 18 درصدي باران در استان در سالجاري خبر دادو افزود: در اين راستا اعطاي تسهيلات بانکي به کشاورزان زيان ديده در اولويت قرار دارد .
نماينده مردم ابرکوه ، خاتم ، مهريز ، بافق و بهاباد در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اعتبارات تخصيص يافته براي خشکسالي سال قبل افزود: اين اعتبارات پارسال 35 ميليارد تومان بود که 50 درصد آن محقق شده است.

*** استان يزد از خشکسالي به خشکسالي رسيده است
در زمينه خشکسالي نماينده عالي دولت در استان يزد ،با اشاره به وقوع خشکسالي‌هاي مستمر و پي در پي در استان يزد اظهار مي دارد: استان‌هاي ديگر از ترسالي به خشکسالي مبتلا مي‌شوند اما استان يزد از خشکسالي به خشکسالي مبتلا شده است.
وي در تشريح وضعيت خشکسالي استان يزد خاطرنشان مي کند: هزار و 200 قنات که از دهه 40 تاکنون در استان يزد حفر شده، خشک شده و بقي نيز کم‌آب شده است.
استاندار يزد عنوان مي کند: در واقع با اين روند 40 درصد از قنات‌هاي استان يزد به سمت خشک شدن مي‌روند.
فلاح‌زاده همچنين ميزان ذخيره سفره‌هاي آب زيرزميني استان يزد را يک ميليارد و 300 ميليون مترمکعب اعلام مي کند و مي افزايد: در حال حاضر سالانه يک ميليارد و 500 ميليون مترمکعب از اين ذخائر برداشت مي‌شود.
وي از آبياري غرقابي و کشت محصولات پرآب‌خواه و حفر بي‌رويه چاه‌ها به عنوان بخشي از عوامل تشديد کننده وضعيت خشکسالي در استان يزد ياد مي کند و مي گويد: شيوع بيماري‌هاي گياهي و تبديل باغات و زمين‌هاي زراعي به اماکن تجاري و مسکوني از جمله اثرات سوء پديده خشکسالي است.
استاندار يزد درباره ميزان خسارت وارد شده از خشکسالي به استان يزد نيز اظهار مي دارد: خشکسالي امسال 620 ميليارد تومان خسارت به استان يزد وارد کرده است.
به اعتقاد وي ،آنچه استان يزد را از گذشته هاي دور در زمينه آب با بحران مواجه کرده است، قرار گرفتن اين استان در کمربند خشک زمين است و امسال نيز همانند بسياري از سالهاي ديگر کمترين ميزان بارندگي نصيب اين استان کويري شده است.
فلاح زاده مي افزايد: وضعيت بارندگي در استان يزد امسال بسيار نگران کننده بود زيرا ميانگين بارندگي درازمدت در اين استان منفي بوده است و اين امر يزد را در زمره استانهاي بحراني به لحاظ ميزان بارندگي قرار داده است.
نماينده عالي دولت در استان يزد در پايان مي گويد: بخش زيادي از آب مورد نياز استان يزد همواره از استانهاي همجوار نظير اصفهان تامين شده است و آنچه وضعيت خشکسالي و کم آبي يزد را پيچيده تر مي‌ کند، اين است که استانهاي اطراف نيز سال کم آبي را پشت سر گذاشته اند و آنها نيز در اين زمينه در مضيقه هستند.

..........................